Registratierechten stijgen naar 3% in 2027: wat verandert er voor kopers, verkopers en investeerders?
Maar wanneer gaat die verhoging precies in?
Wat als je in 2026 een compromis ondertekent, maar pas in 2027 naar de notaris gaat? En welke gevolgen zijn er voor vastgoedinvesteerders, renovatieverplichtingen en energiepremies?
Makelaarvrij zet de belangrijkste wijzigingen en aandachtspunten voor je op een rij.
1. Registratierechten stijgen van 2% naar 3% vanaf 2027
Sinds 1 januari 2025 betalen kopers in Vlaanderen onder bepaalde voorwaarden slechts 2% registratiebelasting wanneer ze hun enige eigen woning aankopen.
De Vlaamse Regering wil dit voordelige tarief vanaf 1 januari 2027 verhogen naar 3%.
Dat lijkt misschien een beperkte stijging, maar bij de aankoop van een woning loopt het verschil snel op tot enkele duizenden euro's.
2. Compromis in 2026, notariële akte in 2027: welk tarief betaal je?
Dit is misschien wel de belangrijkste vraag voor wie momenteel een woning zoekt.
Volgens het administratieve standpunt van de Vlaamse Belastingdienst van 1 oktober 2026 zal de datum van de verkoopovereenkomst doorslaggevend zijn.
Compromis ondertekend vóór 1 januari 2027: het tarief van 2% kan behouden blijven, zelfs wanneer de notariële akte pas in 2027 wordt verleden.
Compromis ondertekend vanaf 1 januari 2027: het aangekondigde nieuwe tarief van 3% zal in principe van toepassing zijn.
Er is wel een belangrijk aandachtspunt bij een wederzijdse aankoop- en verkoopbelofte, ook wel gekruiste optie genoemd. Hierbij komt de verkoop doorgaans pas tot stand bij de authentieke akte. In dat geval kan de datum van de notariële akte bepalend zijn.
De Vlaamse Belastingdienst kan bovendien bewijs vragen van de datum waarop de verkoopovereenkomst tot stand kwam.
Tip van Makelaarvrij: ben je van plan om eind 2026 een woning te kopen? Bespreek dan tijdig met je notaris welke overeenkomst wordt gebruikt en wat de gevolgen kunnen zijn voor jouw registratierechten. Een compromis mag nooit overhaast worden ondertekend om uitsluitend een fiscaal voordeel te verkrijgen.
3. Wie komt in aanmerking voor het verlaagde tarief?
Niet iedere koper betaalt automatisch 2% of straks 3%.
Om in aanmerking te komen voor het verlaagde tarief voor de enige eigen woning, gelden specifieke voorwaarden.
Zo moet de koper:
Een natuurlijke persoon zijn en geen vennootschap.
Een woning aankopen in volle eigendom, waarbij het volledige goed wordt verworven.
In principe geen andere woning of bouwgrond volledig in volle eigendom bezitten, ook niet in het buitenland.
Zich binnen drie jaar na de notariële aankoopakte op het adres inschrijven.
Bij verkoopovereenkomsten vanaf 1 januari 2026 minstens één jaar ononderbroken op dat adres ingeschreven blijven.
Er bestaan uitzonderingen en bijzondere regelingen, bijvoorbeeld wanneer iemand zijn bestaande woning verkoopt om een nieuwe gezinswoning aan te kopen.
Daarom is het belangrijk om vooraf de persoonlijke situatie met de notaris te bespreken.
4. Wat verandert er voor vastgoedinvesteerders en tweede verblijven?
Wie een tweede woning, opbrengsteigendom of investeringspand aankoopt en niet aan de voorwaarden voor het verlaagde tarief voldoet, betaalt in Vlaanderen doorgaans 12% registratiebelasting.
Voor deze aankopen verandert de aangekondigde verhoging van 2% naar 3% op zichzelf niets.
Een voorbeeld bij de aankoop van een woning van €300.000:
Enige eigen woning in 2026: €6.000 registratiebelasting.
Enige eigen woning vanaf 2027, volgens het aangekondigde tarief: €9.000.
Tweede woning of investeringspand aan het gewone tarief: €36.000.
Ook wie via een vennootschap aankoopt, kan niet genieten van het gunsttarief voor de enige eigen woning.
Voor investeerders blijft het dus belangrijk om de aankoopkosten, mogelijke renovatiewerken en het verwachte rendement vooraf nauwkeurig te berekenen.
5. Renovatieplicht: wat zijn de regels voor EPC-label E en F?
Naast de aankoopbelasting speelt ook de energieprestatie van een woning een steeds grotere rol.
Wie in Vlaanderen een woning of appartement koopt met EPC-label E of F, krijgt in principe te maken met de renovatieverplichting.
De belangrijkste regels:
De woning moet energetisch worden gerenoveerd tot minstens EPC-label D.
Daarvoor krijgt de nieuwe eigenaar zes jaar de tijd.
Het behaalde energielabel moet worden aangetoond met een nieuw EPC.
De Vlaamse Regering heeft beslist de renovatietermijn te verlengen van vijf naar zes jaar. Die verlenging werd eind 2025 definitief goedgekeurd.
Daarnaast werd aangekondigd dat de renovatieplicht bij aankoop beperkt blijft tot label D. Het eerder voorziene verstrengingspad vanaf 2028 wordt geschrapt.
Dat neemt niet weg dat energiezuinigheid belangrijk blijft bij de aankoop en verkoop van vastgoed.
Een woning met een gunstig EPC-label kan aantrekkelijk zijn voor kandidaat-kopers die toekomstige renovatiekosten willen beperken.
6. Vanaf 2030 strengere energienormen voor woningen
Een belangrijke toekomstige verandering is de invoering van minimale EPC-labels als onderdeel van de Vlaamse woningkwaliteitsnormen vanaf 1 januari 2030.
De normen verschillen naargelang het woningtype.
Voor verhuurders is dit bijzonder belangrijk. Een woning die niet voldoet aan de minimale energieprestaties kan problemen krijgen bij de beoordeling van de woningkwaliteit en uiteindelijk ongeschikt worden verklaard voor verhuur.
Wie vandaag een oudere woning aankoopt als investering, houdt dus best rekening met de toekomstige energienormen.
7. Renovatiepremies: wat is er veranderd in 2026 en wat komt er in 2027?
Ook op het vlak van renovatiesteun zijn er belangrijke wijzigingen.
Sinds 1 maart 2026 kunnen eigenaar-bewoners uit de twee hoogste inkomenscategorieën voor Mijn VerbouwPremie in principe enkel nog steun krijgen voor een warmtepomp of warmtepompboiler.
Voor andere private investeerders in een woning gelden vergelijkbare beperkingen.
Voor eigenaar-bewoners uit de twee lagere inkomenscategorieën blijven ruimere steunmogelijkheden bestaan, afhankelijk van de werken en de voorwaarden.
Daarnaast is Mijn EPC-labelpremie sinds 1 juli 2026 in principe afgesloten voor nieuwe dossiers. Alleen bepaalde eerder geactiveerde dossiers bij Fluvius kunnen nog onder een overgangsregeling vallen.
Mogelijke nieuwe steun voor verhuurders in 2027
De Vlaamse Regering bereidt ook een wijziging voor waardoor bepaalde private verhuurders opnieuw toegang zouden krijgen tot Mijn VerbouwPremie.
Daarbij worden onder meer de volgende voorwaarden voorzien:
Een maximale huurprijs respecteren.
Beschikken over een conformiteitsattest.
De woning minstens drie jaar verhuren.
Het voorgestelde premiepercentage bedraagt 35% voor werken die onder de betrokken regeling vallen.
Deze maatregel is nog niet definitief en de invoering is voorzien in 2027.
8. Je woning verkopen in 2026 of 2027: welke attesten en documenten zijn belangrijk?
Voor eigenaars die hun woning willen verkopen, blijven ook de wettelijke verkoopdocumenten belangrijk.
Denk onder meer aan het energieprestatiecertificaat (EPC), de elektrische keuring, bodemattest, stedenbouwkundige informatie en, wanneer van toepassing, het asbestattest.
Voor woningen gebouwd vóór 2001 is bij verkoop doorgaans een asbestattest verplicht.
Een bijkomende verandering voor appartementsgebouwen is dat verenigingen van mede-eigenaars van gebouwen van vóór 2001 uiterlijk eind 2026 over een asbestattest voor de gemeenschappelijke delen moeten beschikken.
Deze verplichtingen zijn niet allemaal nieuw door de Septemberverklaring, maar zijn wel relevant voor wie een verkoop in 2026 of 2027 plant.
Een goed voorbereid verkoopdossier helpt om kandidaat-kopers correct te informeren en vertragingen tijdens het verkoopproces te voorkomen.
9. Wat betekenen deze veranderingen voor verkopers?
De hogere registratierechten worden betaald door de koper, maar kunnen indirect ook invloed hebben op verkopers.
Wanneer kopers meer aankoopkosten moeten voorzien, kan dat invloed hebben op hun totale budget.
Voor eigenaars die hun woning willen verkopen, zijn een realistische vraagprijs, een correcte presentatie en een volledig verkoopdossier daarom bijzonder belangrijk.
Bij Makelaarvrij geloven we dat een woning verkopen niet onnodig duur hoeft te zijn.
Met professionele vastgoedmarketing, sterke fotografie, vastgoedvideo, dronebeelden en gerichte online advertenties helpen we eigenaars om hun woning aantrekkelijk in de markt te zetten, zonder de klassieke makelaarscommissie.
Conclusie: goed voorbereid kopen of verkopen wordt steeds belangrijker
De aangekondigde verhoging van de registratierechten van 2% naar 3% vanaf 1 januari 2027 is een belangrijke verandering voor wie zijn enige eigen woning wil aankopen.
Voor kopers die nog in 2026 een verkoopovereenkomst sluiten, kan de voorziene overgangsregeling een financieel verschil maken van duizenden euro's.
Ook toekomstige EPC-normen, renovatieverplichtingen en gewijzigde renovatiepremies verdienen de nodige aandacht.
Wil je jouw woning verkopen en zoek je een professionele aanpak zonder klassieke makelaarscommissie?
Ontdek Makelaarvrij.
Wij helpen eigenaars hun woning zelfstandig te verkopen, met de ondersteuning van professionele vastgoedmarketing.